VNVA nieuwsbrief september 2026

Transformeren kun je leren

Even een populaire interpretatie van deze wijsheid van filosoof Heraclitus; ‘De enige constante is verandering’.

Met de start van een nieuw academisch jaar hebben wij ook onze eerste Algemene Ledenvergadering gehouden. Een terugblik op een zeer geslaagd tweedaags congres in het teken van “Transgenerational Resilience” voor de VNVA en de Medical Women’s International Association, met alle lessen die we kunnen leren om de transformatie van de VNVA te continueren naar een waardevolle club die dokteren voor vrouwen in de 21e eeuw ondersteunt. En een stevige ambassadeur is, voor de beste zorg voor iedereen in een inclusief systeem.

In dit najaar besloten wij als bestuur met onze leden te onderzoeken hoe we deze 90-jarige vereniging toekomstbestendig kunnen maken. Veranderingen zijn zelden eenvoudig, soms ronduit onprettig. En toch is het precies zoals een van onze oudst- gedienden zei; ‘De hele wereld transformeert, hierin kan de VNVA niet achterblijven.’

Patriarchale karresporen zijn terecht ter discussie gesteld in alle feministische golven. Nu, in deze 21 eeuw hebben we te waken voor wit feminisme waarin we nu niet de ‘witte referentie man’ maar belangen van de witte vrouw in de gezondheidszorg of in de witte jas behartigen. Het is belangrijk om vrouwengezondheid met een holistische blik te onderzoeken en de huidige kennishiaten te dichten waardoor minderheden schade oplopen in het gezondheidsstelsel.

Dit alles kan niet zonder een flinke dosis doorzettingsvermogen, maar ook Barack Obama’s visie op transformatieprocessen: “ Better is good.” Persoonlijk heb ik met deze laatste nog wel de meeste moeite. Met alle onrecht in de wereld, de geopolitieke ontwikkelingen, de bewezen doorwerking van eeuwen durende onderdrukking én niet te vergeten de backlash waarin mensenrechten worden ondermijnd, raken mij. Ze raken mensen in kwetsbare posities onnodig hard. Dat zouden we niet moeten toestaan.

Stilstaan is dus geen optie.

Zoveel is ook duidelijk geworden met de huidige rapporten van de Global Gender Gap index (Nederland zakt naar de 46ste plek, had ooit een top 10 positie!), data van CBS die tonen dat meer dan 1 op de 3 Marokkaanse Nederlanders discriminatie ervaart, Health Behaviour in School-aged Children door Trimbos en Universiteit Utrecht onderzocht en deelde dat de acceptatie van queer community onder jongens is gehalveerd naar 22% óf het Nederlandse deel van World Values Survey 2026 dat toont dat 16% van de Nederlanders het te rechtvaardigen vindt dat een man een vrouw slaat. ‘Schrikbarend’ is de mening die ik deel met Judith Tielen, Staatssecretaris Onderwijs en Emancipatie.

Deze ontwikkelingen moeten wij op ons netvlies hebben in de zorg die we verlenen. Omdat context ertoe doet, omdat de onveiligheid van grote groepen mensen in de kern van hun wezen wordt geraakt. Omdat chronische stress mensen ziek maakt.

Aan degene die zich wél stilstand kunnen veroorloven, of misschien niet door hebben dat zij onderdeel zijn van een ‘action gap’ in het dichten van de gezondheidskloof, heb ik een verzoek. Wil jij naast ons komen staan? Ons steunen als wij onderuitgaan in het zorgsysteem, tijdens selectieprocessen of in vergaderingen?

Een transformatie naar inclusieve zorg vraagt stamina, kennis van zaken en een sociaal veilige werkomgeving waarin iedere stem gehoord wordt. Juist die meerstemmigheid is essentieel als we willen leren van het verleden, een open willen blik hebben in het heden en samen bouwen aan de toekomst.

We kijken uit naar alle ontmoetingen die een bijdrage leveren aan deze transformatie.

Samen staan we sterk.

Geneviève Koolhaas-Martis
Voorzitter VNVA