De cirkel van invloed: waar pak jij vandaag regie?
In mijn werk met artsen zie ik het vaak geleidelijk gebeuren.
Ze beginnen hun loopbaan met toewijding en plezier. Lange tijd gaat dat ook zo. Ze zetten door, passen zich aan, lossen op wat zich aandient. Tot ergens onderweg iets verschuift.
Het werk wordt zwaarder. Niet zozeer door de inhoud, maar door alles eromheen. De druk stapelt zich op. De ruimte om het werk op de eigen manier te doen wordt kleiner. Wat eerst vanzelf ging, kost meer moeite. Twijfel sluipt erin.
Wil ik nog wel arts zijn?
Artsen vertellen me té vaak dat ze moe zijn. Dat het plezier langzaam weglekt. Dat ze zich afvragen of dit het nog is. En soms zeggen ze hardop dat ze nadenken over stoppen. Niet omdat ze het vak niet meer aankunnen, maar omdat ze zichzelf erin dreigen kwijt te raken.
Wat me daarbij steeds opvalt: het ontbreekt zelden aan betrokkenheid. Integendeel. Het zijn vaak juist de meest bevlogen artsen die vastlopen. Mensen met een groot verantwoordelijkheidsgevoel, die (te) lang zijn doorgegaan zonder echt stil te staan bij wat dit alles met hen doet.
En ergens in die gesprekken komt dan een andere vraag op tafel. Geen grote systeemvraag of beleidsvraag. Maar iets veel kleiners en persoonlijkers: waar heb ik hier nog invloed? Dat moment, waarop die vraag weer ruimte krijgt, markeert vaak het begin van beweging.
Waar de cirkel van invloed zichtbaar wordt
De gedachte van de cirkel van invloed is afkomstig van Stephen Covey. In de kern gaat het om een eenvoudig onderscheid: tussen alles wat je raakt en alles waar je daadwerkelijk iets in kunt doen.
Voor artsen met wie ik werk is dat zelden een theoretisch model. Het is een spiegel. Een manier om te zien waar energie weglekt zonder dat het iets oplevert omdat ze zich erover op blijven winden. Maar ook: waar energie te winnen is doordat de aandacht verschuift naar waar je wél invloed kan hebben.
Niet naar wat anders moet. Maar naar wat vandaag wél kan.
Die invloed zit zelden in grote besluiten, maar meestal juist in kleine keuzes. In hoe een gesprek wordt gevoerd. In wat wordt uitgesproken of juist niet. In het moment waarop iemand een grens aangeeft, of een voorstel doet dat al een tijd blijft liggen. In het besluit om het werk net iets anders te organiseren, of om even stil te staan in plaats van door te denderen.
Betrokkenheid zonder handelingsruimte put uit
In de zorg is betrokkenheid groot. Dat is onlosmakelijk verbonden met het vak. En dat maakt het prachtig werk. Maar wanneer die betrokkenheid structureel groter is dan de ervaren invloed, ontstaat spanning. Frustratie. Vermoeidheid. Soms cynisme, vaker stille twijfel.
Ik zie dat artsen dan veel energie steken in alles wat schuurt, maar buiten hun bereik ligt. Begrijpelijk. En tegelijkertijd uitputtend. Het kost kracht, zonder dat er beweging ontstaat.
Op het moment dat het onderscheid tussen betrokkenheid en invloed weer helder wordt, verandert er iets. Niet omdat de omstandigheden ineens anders zijn, maar omdat de focus verschuift. Van machteloosheid naar handelingsruimte. Daar ontstaat weer regie.
Invloed groeit door haar te gebruiken
Wat me steeds opnieuw raakt, is hoe vaak invloed groeit zodra ze serieus genomen wordt. Een arts die een andere vraag stelt in overleg, zet een ander gesprek in gang. Iemand die uitspreekt wat niet meer klopt, verandert de dynamiek. Een kleine verbetering in de praktijk nodigt anderen uit om mee te bewegen.
Zo verschuift invloed van individueel naar collectief. Van één persoon naar een team. Van een team naar een afdeling. Niet in één keer, maar stap voor stap.
De zorg verandert zelden door grote plannen. Het verandert door mensen die handelen vanuit wat voor hen klopt.
Het systeem, dat ben jij
In de leergang Medisch Leiderschap van mpowr komen artsen die voelen dat het anders kan, maar niet goed weten hoe. Ze lopen vast, twijfelen, zijn moe van het steeds maar aanpassen.
Tijdens de leergang ontstaat er iets anders. Er komt taal voor wat al langer wringt. Er wordt geoefend met anders kijken en anders handelen. Stap voor stap. Dicht bij de eigen praktijk en bij de eigen kern.
En daarna zie je het gebeuren. Artsen zetten beweging in. Ze voeren andere gesprekken, maken bewustere keuzes, nemen ruimte waar die er blijkt te zijn.
En het werkt! Niet omdat het systeem ineens verandert, maar omdat zij anders zijn gaan handelen binnen dat systeem. Met meer regie, meer rust en meer vertrouwen in hun professionele kompas. En ik ben ervan overtuigd, dat dit uiteindelijk ook het systeem gaat veranderen.
Het systeem is geen abstract geheel. Het bestaat uit mensen. Het systeem, dat ben jij.
En wanneer jij jouw cirkel van invloed serieus neemt, beweegt er meer dan je vooraf had kunnen bedenken.
Vind je dit interessant? Lees nog meer over de cirkel van invloed en doe een korte oefening.